Jaap Littooij, een vriend en een voorbeeld

Ruim een week geleden, op Maandag 10 juli 2017 is Jaap Littooij op 94-jarige leeftijd overleden. Gisteren, 18 juli 2017, vond een uitvaartdienst en de begrafenis plaats. Dat betekent de afsluiting van een levensboek over een lang en inhoudsrijk leven.

Het zou overigens heel goed kunnen dat hij het woord “heel interessant” zou toevoegen als hij zelf zijn levensboek zou typeren. Want hij liet vaak – op een bijna jongensachtige manier – blijken het leven heel interessant, verrassend en ook spannend te vinden.

Iets over zijn kindertijd

Jaap Littooij werd op 19 januari 1923 geboren in Goes. Toen Jaap 11 jaar was kreeg zijn vader na een operatie in het ziekenhuis een dodelijke infectie en stierf op 38-jarige leeftijd. Jaap, die toen 11 jaar oud was, bleef achter met zijn moeder en twee zussen. Zijn godvruchtige moeder heeft – zoals hij zelf vertelde – een grote en invloed op zijn leven gehad.

Er was heel speciaal één gebeurtenis uit zijn kindertijd die op de een of andere manier een onuitwisbare indruk heeft gemaakt: Jaap was als behoorlijk driftig jongetje in de wieg gelegd. Op een dag had hij weer flink ruzie met zijn oudere zus. Zijn moeder haalde toen een vers uit het Bijbelboek Spreuken aan:” Wie zijn geest beheerst, is sterker dan wie een stad inneemt”. Sterker te zijn dan iemand die een stad inneemt…, een overwinnaar zijn….. Op de een of andere manier maakte die uitdrukking een onuitwisbare indruk op zijn jongenshart.

Tijdens de Tweede wereldoorlog

Tijdens de Tweede wereldoorlog is hij met zijn 19 jaar oud genoeg om naar Duitsland te worden gestuurd voor het verrichten van dwangarbeid. Die oorlogsjaren zijn aangrijpende hoofdstukken in zijn levensboek. Tijdens zijn periode van dwangarbeid werkte hij o.a. in Berlijn. Zeker vijfmaal werd zijn leven op wonderbaarlijke wijze gespaard tijdens bombardementen door de geallieerden op Berlijn. Later is hij ondergedoken en in die periode en ook tijdens de hongerwinter maakte hij opnieuw Gods wonderbaarlijke bewaring mee.

Na de oorlog: zijn huwelijk en zijn geestelijke ontwikkeling

Na de oorlog ontmoet hij zijn vrouw Toos met wie hij op 17 maart 1949 in het huwelijk treedt. Toos, de vrouw waar hij zo veel van hield, was ongetwijfeld een van de hoofdpersonen in zijn levensboek. Zij zijn ongeveer 64 jaar getrouwd geweest en in het gezin werden elf kinderen geboren.

Samen met Toos begon in die eerste jaren van hun huwelijk een zoektocht naar een leven in dienst van God. Jaap wilde zich helemaal ten dienste van God stellen en besloot om zendeling te worden. Via een opleiding aan een Bijbelschool en allerlei omzwervingen en contacten op christelijk gebied in binnen- en buitenland wordt hij in 1955 op 32-jarige leeftijd dominee in de Bethelkerk in Almelo, een zogenaamde vrije Baptistengemeente.

In die jaren als jonge dominee gaat het zoeken naar God door. Er is een voortdurend zoeken naar meer. Meer begrip van de wil van God en het leven van God, in de allereerste plaats voor zijn persoonlijke leven. Daarom nodigt hij ook regelmatig andere sprekers uit in de Bethelkerk.

Zijn ontmoeting met broeders uit Noorwegen

Bij zijn zoeken in die jaren kreeg hij door Gods leiding een in het Nederlands vertaald boekje van een zekere Sigurd Bratlie in handen, met als titel: Het nieuwe verbond en het geheimenis van de wetteloosheid” Zijn reactie na het lezen van dit boekje was: “Als deze schrijver geen bedrieger is, dan is het een man van God met openbaring van God”. Hij kreeg een adres te pakken om contact te zoeken met de schrijver van dit boekje.

Zo ontstond in 1958 het eerste contact met broeders uit Noorwegen. Hij ontmoette in die periode mannen als David Nielsen, Arild Tombre, Sigurd Bratlie, Aksel Smith en Elias Aslaksen. En hij werd diep in zijn hart geraakt en overtuigd door datgene wat hij van hen hoorde. En meer nog: door de geest die hij proefde in hun woorden en het leven dat hij bij hen zag. In de Baptistenkerk kwam gaandeweg steeds meer weerstand tegen dat er af en toe van deze broeders uit Noorwegen werden uitgenodigd om in hun kerk te spreken. Het ging die kant op dat de kerkenraad Jaap Littooij voor de keus zou stellen: of niet langer deze mensen uit Noorwegen uitnodigen, of we stoppen met jou als dominee.

Met welke boodschap kwamen de Noorse broeders?

In Leonberg, Duitsland, werden in de jaren ‘50 interkerkelijke bijeenkomsten belegd waar sprekers uit allerlei verschillende kerkelijke achtergronden het woord mochten voeren.

Lees verder

“Als deze schrijver geen bedrieger is, dan is het een man van God met openbaring van God”

Jaap Littooij wachtte dit ultimatum niet af maar besloot in 1959 vrijwillig zijn ambt neer te leggen en de Baptistenkerk te verlaten. Hij was toen 36 jaar oud en 4 jaar dominee geweest. Alle zekerheden, ook maatschappelijk gezien, gooide hij overboord. Jezus zelf had zijn hart geraakt. Hij had de geest geproefd in de woorden die hij hoorde. En het leven dat hij bij deze broeders uit Noorwegen zag overtuigde hem. En de woorden die hij als jonge jongen van zijn moeder had gehoord en die een onuitwisbare indruk op hem hadden gemaakt, gingen meer dan ooit voor hem leven: sterker te zijn dan iemand die een stad inneemt, een overwinnaar te zijn. Nu begreep hij dat dit dus mogelijk is door de Bijbelse boodschap over Jezus Christus.

Start van Christelijke Gemeente Nederland

Niet alleen Jaap Littooij en zijn vrouw Toos zijn in hun hart geraakt door de boodschap die zij horen. Als Jaap Littooij bekend maakt dat hij en zijn vrouw gezien de onhoudbare situatie de kerk willen verlaten, zijn er nog ongeveer 60 personen die samen met hen de kerk verlaten. De zondag daarop, 13 september 1959, houden zij gezamenlijk een huissamenkomst in Almelo. Dit was – naast de huissamenkomsten die al sinds 1957 in Bussum werden gehouden – onderdeel van het prille begin van Christelijke Gemeente Nederland.

Wanneer is CGN ontstaan?

We gaan even terug naar de periode waarin Christelijke Gemeente Nederland is ontstaan.

Lees verder

Wat heeft Jaap Littooij gedreven?

Het is onmogelijk om iets van het levensboek van Jaap Littooij te begrijpen als je geen oog hebt voor wat hem heeft gedreven in zijn leven: zijn intense leven met God als Zijn hemelse Vader en Jezus als zijn Heer en Vriend, en zijn grote interesse in de Bijbel als het woord van God. Hij hield heel persoonlijk van God, zijn trouwe en hemelse vader.

En van Jezus Christus, zijn persoonlijke vriend, zijn voorloper en zijn voorbeeld. In de laatste toespraak die hij als 93-jarige in Almelo in het openbaar hield sprak hij over: “Waarom Jezus mijn held is”.
Hij hield van de bijbel, Gods Woord. Dat was een onuitputtelijke bron waardoor God tot in zijn hoge ouderdom heel persoonlijk tot hem sprak.

Ruim een week geleden, op Maandag 10 juli 2017 is Jaap Littooij op 94-jarige leeftijd overleden. Gisteren, 18 juli 2017, vond een uitvaartdienst en de begrafenis plaats. Foto: CGN

De laatste jaren

Zijn innerlijke drijfkracht heeft gemaakt dat de blijdschap en de vrede en de levenslust tot aan zijn hoge ouderdom zijn gebleven, ja nog steeds meer zijn toegenomen. Dat heeft gemaakt dat hij – terwijl hij zelf ook op hoge leeftijd was – 6 jaar lang dagelijks zijn vrouw met ontroerende liefde en toewijding heeft verzorgd tot zij in 2013 op 88-jarige leeftijd is overleden. Dat heeft gemaakt dat hij als 94-jarige vol van vrede, blijdschap en dankbaarheid zijn leven heeft afgesloten.

Een van de laatste dingen die hij zei toen hij daar op bed lag en het einde heel dichtbij kwam (en wonderlijk genoeg sprak hij opeens in het Engels): “No disturbance, I am going where the saints are” en viel weer met een glimlach in slaap. Het “no disturbance” zal vast bedoeld zijn geweest voor de mensen om hem heen. “I am going where the saints are” was de innerlijke zekerheid die hij in zijn hart meedroeg.

“No disturbance, I am going where the saints are”

Met de dankbaarheid, de blijdschap en de humor, met de rust en de diepe vrede die tot het laatst van hem uitgingen zijn ook de laatste bladzijden van het levensboek van Jaap Littooij nu geschreven. Een kostbaar levensboek over een interessant en inspirerend leven.

Bijna 50 jaar heb ik hem gekend, waarvan de laatste 25-30 jaar in toenemende mate in verband met onze hechte samenwerking binnen Christelijke Gemeente Nederland. Hij was voor mij een vriend en een voorbeeld om na te volgen.