De vrije wil van de mens

Toen God de mens schiep gaf Hij de mens iets heel unieks… De mens kreeg een vrije wil, zodat hij vrijwillig zelf zijn keuzes kon maken.

De zondeval kwam doordat de mens zijn vrije wil gebruikte om naar Satan te luisteren. Maar met diezelfde vrije wil werd ook de weg der verlossing gebaand door Jezus Christus.

Zelf verantwoordelijk voor gevolgen

God, die alle macht en alle wijsheid heeft, heeft ieder mens een vrije wil gegeven. En die vrije wil respecteert God binnen zijn wetten. ‘Vrijwillig’ betekent niet dat iemand alles maar kan doen zonder dat het consequenties heeft. Vrijwillig is immers niet hetzelfde als vrijblijvend. Juist omdat wij een vrije wil hebben, zijn wij verantwoordelijk voor onze keuzes. Wij kunnen kiezen wat we zaaien, maar we kunnen niet kiezen wat we oogsten.

“…Want wat een mens zaait zal hij ook oogsten. Want wie op de akker van zijn vlees zaait, zal uit zijn vlees verderf oogsten, maar wie op de akker van de Geest zaait, zal uit de Geest eeuwig leven oogsten.” Gal. 6:7-8.

Wij kunnen kiezen wat we zaaien, maar we kunnen niet kiezen wat we oogsten.

De vrije wil van de ander

Op dezelfde manier als God onze vrije wil respecteert, moeten wij respect hebben voor de vrije wil van anderen. Betekent dit dat wij dan ook geen verantwoordelijkheid voor elkaar hebben? Vanzelfsprekend hebben we dat. Bijvoorbeeld als de kinderen nog klein zijn. Dan kunnen de ouders niet alleen maar denken: “De kinderen hebben een vrije wil. Alles wat de kinderen doen moeten ze vrijwillig doen.”

Op dezelfde manier als God onze vrije wil respecteert, moeten wij respect hebben voor de vrije wil van anderen.

Ouders hebben immers verantwoordelijkheid wanneer het gaat om de opvoeding van de kinderen. Ook als de kinderen ouder worden, blijft het zoeken naar een gezonde balans tussen het respecteren van de vrije wil van het kind en de (afnemende) verantwoordelijkheid vanuit de opvoeding. Hier is veel te leren. Bijvoorbeeld: dat je niet heerst over je kinderen; ze niet prikkelt; ze niet tot kopieën van jezelf wilt maken. Maar wel een voorbeeld zijn voor de kinderen, ze op het hart dragen en voor ze bidden! Contact met ze hebben, een begrip over waarden en normen in hun harten leggen in plaats van hen massa’s regeltjes mee te geven.

Paulus als voorbeeld

Zo is ook in onze omgang met andere mensen respect voor de vrije wil van ieder mens van grote betekenis. In dit verband is het leerzaam hoe een man als de apostel Paulus een zekere Filemon behandelde toen de slaaf Onesimus weggelopen was en zich vervolgens in Rome bekeerde. “Daarom, al zou ik volle vrijmoedigheid in Christus hebben om u te gelasten wat betaamt, toch geef ik ter wille van de liefde de voorkeur aan een verzoek.” Filemon 8-9. En verder in vers 14: “Maar ik heb niets buiten uw voorkennis willen doen, opdat wat goeds gij doet, niet uit dwang, maar vrijwillig zij.”